Éljen Erzsébet! - koronacja, utworzenie Austro-Węgier

10.6.13

        Éljen, éljen Erzsébet       


Przedwczoraj była 146. rocznica utworzenia Austro-Węgier
8 czerwca 1867 roku w kościele św. Macieja w Budapeszcie cesarz Franciszek Józef I i cesarzowa Elżbieta zostali koronowani na króla i królową Węgier.


Wiedeński dwór na czele z arcyksiężną Zofią był przeciwko Węgrom, ale dzięki naciskom wywieranym przez Elżbietę na Franciszka doszło do utworzenia dualistycznej monarchii parlamentarnej w miejsce absolutystycznego Cesarstwa Austriackiego.

Elżbieta nie interesowała się polityką i tylko ten jeden raz poważnie się zaangażowała. Chodziło tzw. o ugodę z Węgrami. Duża część węgierskiej szlachty brała udział w Wiośnie Ludów, która rozbudziła w niej nadzieje na suwerenność. Od tamtej pory przywódcy węgierscy domagali się od cesarza, aby koronował się na króla Węgier i tym samym potwierdził węgierką konstytucję oraz dawne przywileje krajów Korony Świętego Stefana, które gwarantowały Węgrom specjalną pozycję w monarchii.

Franciszek Józef i jego matka byli zdania, że władza cesarska powinna być absolutna i cesarz stoi ponad wolą ludu. Uważali, że Węgrów powinno się całkowicie podporządkować za pomocą wojska. Wielu biorących udział w Wiośnie Ludów w 1848 roku skazano na śmierć, a ich majątki skonfiskowano. Do pojednania z Węgrami doprowadziła jednak Elżbieta, która żywiła wielką sympatię dla tego narodu.


Sisi listownie skłaniała Franciszka do rozmów z politykami węgierskimi. Początkowo Franciszek kategorycznie odmawiał spotkania ze 'starym' - tak nazywał Ferenca Deáka. Jednakże później napisał w liście do Sisi: ''Spotkałem się ze starym.'', ale nie przyniosło to początkowo skutków. ''Żąda zbyt wiele, a proponuje na ten moment zbyt mało'' - twierdził Franciszek. Elżbieta jednak przeforsowała swoje życzenie - czyżby zagroziła, że nie wróci do Wiednia? ''Powietrze jest tam niezdrowe'' - pisała.
Uwielbiam czytać ich listy - są dla mnie po prostu prześmieszne. Franciszek Józef I zawsze pisał patetycznie, ale tak rozczulająco i słodko aż mdławo. Podpisywał się np. ''Twój mężulek'', ''Twój chłopczyk'' itp. Padam ze śmiechu :D Elżbieta zazwyczaj odpisywała raczej oschle.

Ale aby nie przeceniać wpływu Sisi wspomnę, że od połowy XIX w. Cesarstwo Austriackie zaczęło tracić wpływy i stabilizację wewnętrzną. Do decyzji cesarza przyczyniła się klęska w wojnie z Prusami i utrata Wenecji.

Ludność węgierska stanowiąca ok. 20% mieszkańców cesarstwa, domagała się ustanowienia w Budapeszcie osobnego parlamentu.



 ''Jeśli chcecie znaleźć cesarzową Austrii musicie jechać na Węgry.''

Arcyksiężna Zofia była oburzona tym, że Sisi tak często przebywała na Węgrzech i to jeszcze w towarzystwie tego zdrajcy, rewolucjonisty, rebelianta Andrássyego! :D

Elżbietę fascynowały temperament, umiłowanie wolności i duma Węgrów.  Swoboda i bezceremonialność (po sztywnym życiu dworskim w Wiedniu) przyciągały spragnioną wolności cesarzową.

Opanowała do perfekcji trudny język węgierski. Choć jej wyuczone zwroty francuskie i włoskie wzbudzały śmiech i nie radziła sobie z Czeskim, postępy w węgierskim robiła bardzo szybko. Zjednała sobie węgierską szlachtę spontanicznymi przemowami wygłaszanymi nieskazitelnym językiem.
Jej ulubiona dama dworu - Ida von Ferenczy, pochodziła z Węgier, a Arcyksiążę Rudolf miał węgierską niańkę.


Zgodnie z węgierską tradycją królowi wkładano koronę na głowę, a królowej trzymano nad prawym ramieniem. Na obrazie Prymas Węgier podaje w tym celu koronę premierowi Gyuli Andrássyemu. Zgodnie z wolą narodu węgierskiego, by dać dowód sympatii jaką darzono Elżbietę jej koronacja odbyła się w tym samym dniu co cesarza, a nie na drugi dzień jak powinno być. Sisi skomentowała to mniej więcej tak: przynajmniej uroczystości będą trwały krócej - bardzo nie lubiła oficjalnych obchodów wszelkiego typu, które bardzo ją męczyły. Często uchylała się od obowiązku obecności na pompatycznych ceremoniach, bo nie lubiła pokazywać się publicznie. Jednakże w dniu koronacji powiedziała : ''Dziękuję opatrzności, że pozwoliła mi przeżywać ten doniosły moment.''




Gyula Andrássy
Ważną rolę w pojednaniu narodów odegrał przywódca ruchu węgierskiego hrabia Gyula Andrássy, który zaangażował się w  Wiosnę Ludów wspierając oddziały Lajosa Kossutha, walczące przeciwko armii cesarskiej. Po upadku powstania Andrassy został skazany zaocznie na śmierć, ale zbiegł na zachód Europy. Był nazywany le beau pendu - piękny wisielec. Jego osobowość wywoływała mnóstwo przeciwstawnych reakcji : Węgrzy robili z niego bohatera narodowego, a inne narodowości uważały za łotra.
Wyróżniał się jak przeczytałam 'cygańsko-dzikim' stylem :)

Przyjaźnił się z cesarzową, która skłoniła cesarza do ogłoszenia amnestii w 1857 r. W późniejszych latach Andrássy został ministrem spraw zagranicznych Austro-Węgier. Pozostał serdecznym przyjacielem Sisi aż do śmierci w roku 1890. Złośliwe gazety komentowały ich zażyłość, bo spędzali razem dużo czasu rozmawiając w języku węgierskim - którego damy dworu nie rozumiały.


Elżbieta w stroju koronacyjnym
Replika sukni koronacyjnej, znajdująca się w Hofburgu, jest często błędnie mylona z suknią ślubną.

Na wydarzenie Franciszek Liszt skomponował ''Mszę Koronacyją''. Sam Liszt przyjechał do Budapesztu, ale nie mógł osobiście dyrygować ze względu na sztywny ceremoniał. Utwór węgierski wykonała cesarska kapela dworska, co wywołało niezadowolenie.

Franciszek Liszt - Węgierska msza koronacyjna

Uroczystości trwały cztery dni, a para cesarska otrzymała w prezencie od narodu węgierskiego pałac Gödöllő, gdzie Elżbieta bardzo lubiła przebywać. W tym momencie jej życia zazwyczaj kończą się przesłodzone filmy 'fantasy' o ''Sissi''.

Radość z ugody z Węgrami ożywiła na krótko uczucie do Franciszka Józefa. Niecały rok po koronacji przychodzi na świat ''węgierskie dziecko'' - Maria Valeria, którą Sisi zwała ''jedynym dzieckiem''.

Już się nie rozpisuję dalej, bo z założenia to miała być tylko krótka wzmianka objaśniająca czemu wybrałam się na Węgry.

węgierski strój magnacki









You Might Also Like

8 komentarze » • • •

  1. Koseatro, dlaczego zamieściłaś o tym fakcie wpis? Kiedyś coś napomknęłaś przy którymś wpisie, że niebawem obchodzisz tą rocznicę (czas już przeszły). Uchylisz nam rąbka tajemnicy? :)

    Amika

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ponieważ Elżbieta Bawarska jest moją ulubioną postacią historyczną :) O rocznicach po prostu pamiętam, a parę dni temu akurat byłam na Węgrzech.

      Nie przypominam sobie żebym wspominała o tej akurat rocznicy, ale kiedyś zamieściłam 3 posty o Mayerlingu (gdzie jej syn popełnił samobójstwo).

      http://koseatra.blogspot.com/search/label/Mayerling%20Arcyksi%C4%85%C5%BC%C4%99%20Rudolf

      Nie wiem czy obserwowałaś mnie już na szafa.pl, ale tam już parę lat temu 'ujawniłam' fascynację Cesarzową :)
      Lubię pisać, a raczej robić wzmianki o tym co mnie interesuje, a nie są to tylko gorsety :)

      Pozdrawiam serdecznie

      Usuń
    2. Link, który podałaś nie działa.
      Jednak wiem, że w zamieszczonych wpisach wspomniałaś kiedy o planach obchodzenia rocznicy związanej z węgierską monarchią. Nie potrafię odnaleźć tego wpisu :-( Stąd moje pytanie w tym wpisie - dlaczego? :-)
      Pozdrawiam ciepło
      Amika

      Usuń
    3. Mi ten link działa. Nie mam pojęcia czemu Tobie nie. A może działa tylko mi ;p Monarchia nie była węgierska tylko Austro-Węgierska lub mówi się monarchia Habsburgów. Nie mam jakiś specjalnych obrzędów na obchody, ale czasami lubię wtedy dokładniej sobie przypomnieć wydarzenie i sięgam po książkę :)
      Pozdrawiam serdecznie

      Usuń
  2. Właśnie stwierdziłam, że aktorka Liv Taylor jest trochę podobna do Sisi. Jeśli będą kręcić kiedyś kolejny film na ten temat, mogliby obsadzić Liv w roli głównej. Byle nie Keirę Knightley, działa mi na nerwy. :P

    Kattie

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję za komentarz. Tak, rzeczywiście podobna :) Też nie lubię Keiry Knightley.

      Przy dobieraniu aktorek zapominają o bardzo ważnych rzeczach - Sisi miała ciemne, brązowe oczy (są na ich temat legendy, podobno były magiczne :)) i wąskie usta. Wpadam w irytację, gdy widzę nieszczęsną Romy Schneider pokazującą w uśmiechu na okładce wszystkie zęby - Elżbieta nigdy tego nie robiła. Ogólnie te filmy lekko powiedziawszy mijają się z prawdą :)

      Ale jest jedna aktorka, która bardzo pasowała według mnie do roli Sisi - Sandra Ceccarelli. Grała tylko w kilku scenach w filmie o Arcyksięciu Rudolfie (pod tym samym tytułem). Została przedstawiona jak prawdziwa cesarzowa, a słowa, które mówiła były tak świetnie dobrane, że wydaje się, że mogłaby to powiedzieć Sisi.

      http://images.e-media.de/flbilder/max06/bf06/bf01/b0601102/m1500.jpg

      To jest mina Elżbiety! :D

      A w roli młodej cesarzowej podobała mi się Cristiana Capotondi.

      http://pad.mymovies.it/cinemanews/2010/31225/capotondi.jpg

      Usuń
  3. Pisząc o węgierskim powstaniu z 1848 roku powinnaś wspomnieć o generale Bemie i Legionach Polskich, które miały przecież wielkie znaczenie.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To nie jest blog edukacyjny - piszę tylko o tym, co chcę, a interesuje mnie postać Cesarzowej. Wspominam osoby z nią bezpośrednio związane. Wszystkich informacji i szczegółów kontekstów nie sposób zawrzeć w jednym poście. Można by rozmawiać o tym bez końca :)

      Dziękuję za komentarz. Z biografią Bema właśnie się szczegółowiej zapoznałam. Jeżeli zna Pan/Pani jakieś ciekawostki o Elżbiecie Bawarskiej byłabym wdzięczna za informację :) Pozdrawiam serdecznie

      Usuń

Like me on Facebook

Followers

Subscribe